De Europese verordening inzake kunstmatige intelligentie (AI Act), die op 1 augustus 2024 in werking treedt, herdefinieert de strategische prioriteiten van bedrijven ver voorbij de eenvoudige adoptie van tools. We zien een duidelijke verschuiving: naleving van regelgeving wordt een sturingsas, net als groei of winstgevendheid. Voor leiders die de ontwikkelingen in het bedrijfsleven in 2024 volgen, verandert dit kader de operationele afwegingen op korte en middellange termijn.
AI Act en verplichtingen van bedrijven: wat verandert de naleving van IA
De AI Act betreft niet alleen uitgevers van oplossingen voor kunstmatige intelligentie. Elk bedrijf dat een tool met IA inzet, kan potentieel betrokken zijn, ook wanneer het een software gebruikt die is aangeschaft bij een derde leverancier. Een klantenservice-chatbot, een scoringmodule in een CRM, een fraudedetectietool: elk van deze gebruiksgevallen vereist een inventarisatie en kwalificatie van het risiconiveau.
Bepaalde verboden en de verplichting om de personen die IA gebruiken op te leiden, zijn van toepassing sinds 2 februari 2025. Concreet betekent dit dat er drie gelijktijdige projecten moeten worden opgezet:
- Alle tools en modules die IA integreren in de bedrijfsprocessen in kaart brengen, zelfs die welke als kant-en-klaar zijn aangeschaft.
- Elk gebruik kwalificeren volgens de risicocategorieën die door de verordening zijn gedefinieerd (minimaal, beperkt, hoog, verboden).
- De menselijke supervisie, de traceerbaarheid van geautomatiseerde beslissingen en de kwaliteit van de gebruikte gegevens documenteren.
KMO’s die IA beschouwen als een eenvoudige marketingtool zonder zich zorgen te maken over deze verplichtingen, lopen het risico op sancties. We raden aan om dit aspect vanaf de begroting op te nemen, niet aan het einde van het boekjaar.
De analyses die gepubliceerd zijn op de business site van Magazine Finance geven regelmatig gedetailleerde informatie over de financiële implicaties van deze nieuwe regelgevende beperkingen voor KMO- en ETI-leiders.
Werving en IA met hoog risico: een blinde vlek in het bedrijfsleven in 2024
De HR-toepassingen van kunstmatige intelligentie vormen een specifiek risicogebied dat de meeste artikelen over zakelijke trends negeren. De automatische sortering van sollicitaties, de evaluatie van prestaties en bepaalde preselectietools vallen onder de categorie toepassingen met hoog risico in de zin van de AI Act.
Dit verandert de situatie voor elk bedrijf dat een wervingsplatform gebruikt dat algoritmische scoring integreert. De technische documentatie, de verplichte menselijke supervisie en de traceerbaarheid van beslissingen zijn niet langer optioneel. Een matchingtool voor kandidaat- en functieprofielen die profielen filtert zonder gedocumenteerde menselijke tussenkomst, stelt het bedrijf bloot aan direct juridisch risico.
In de praktijk zien we dat veel HR-diensten deze tools hebben aangenomen tijdens de versnelde digitaliseringsfase na 2020, zonder ooit hun werking te auditen. De audit van algoritmische HR-tools wordt een operationele vereiste, geen project dat kan worden uitgesteld.
Faillissementen van bedrijven en cashflowbeheer: het zwakke signaal om in de gaten te houden
De dynamiek van de oprichting van bedrijven in Frankrijk gaat gepaard met een aanzienlijke stijging van faillissementen in 2024. Deze combinatie weerspiegelt een structureel fenomeen: het starten van een activiteit blijft toegankelijk, maar de overleving na de eerste jaren wordt moeilijker.
De cashflow is de belangrijkste onderscheidende factor. Bedrijven die falen, delen vaak eenzelfde profiel: een correcte omzetgroei, maar onvoldoende margecontrole en slecht ingeschatte werkkapitaalbehoefte. De klassieke val blijft het verschil tussen klantontvangsten en leveranciersbetalingen, verergerd door de verlenging van betalingstermijnen die in verschillende sectoren wordt waargenomen.
Voor ondernemers in 2024 maken drie hefboomfactoren het verschil:
- Een wekelijkse cashflowdashboard opzetten vanaf de eerste maand van de activiteit, niet pas bij het eerste probleem.
- De betalingsvoorwaarden voor leveranciers onderhandelen vóór de ondertekening van de eerste contracten, wanneer de machtsverhouding nog in balans is.
- Een cashreservering voorzien die meerdere maanden vaste lasten dekt, rekening houdend met de werkelijke incassotermijnen.
De preventie van financiële moeilijkheden is niets spectaculairs, maar het is de parameter die de bedrijven die blijven bestaan scheidt van degenen die in stilte verdwijnen.
Vakkennis en IA-opleiding: een investering die niet te onderhandelen is
De verplichting tot opleiding in IA-tools, vastgelegd in de kalender van de AI Act, beperkt zich niet tot een algemene bewustwording. Elke medewerker die een IA-systeem gebruikt, moet de beperkingen en mogelijke vooroordelen begrijpen. Deze eis geldt ook voor marketingteams die geautomatiseerde campagnes instellen en voor verkopers die zich baseren op klantenscoringsystemen.
Opleiding gaat niet over het leren “prompts” te geven aan een taalmodel. Het gaat over het vermogen om de betrouwbaarheid van een resultaat dat door IA is gegenereerd te evalueren, om de gevallen te identificeren waarin menselijke tussenkomst vereist is en om de genomen beslissingen te documenteren. Voor bedrijven die online diensten verkopen of platforms beheren, wordt deze vaardigheid een meetbaar concurrentievoordeel.
We zien dat organisaties die dit opleidingsaspect hebben voorzien, de regelgevende beperkingen beter integreren zonder hun activiteiten te vertragen. Opleiden voordat je implementeert is goedkoper dan corrigeren na een aanmaning.
Het bedrijfsleven in 2024 draait zowel om het beheersen van de regelgevende kaders als om productinnovatie. Bedrijven die IA-naleving, financiële discipline en vaardighedenontwikkeling beschouwen als onderwerpen van algemeen management, nemen een voorsprong op degenen die deze aan ondersteunende functies delegeren.
